گزارش فارس از قاصدان بهار در شمال
پای صحبت نوروزخوانان مازندرانی / وقتی موسیقی و شعر فرهنگ می‌سازند

خبرگزاری فارس: این بار پای صحبت نوروزخوانان مازنی نشستیم تا از خود بگویند و از موسیقی و شعری که سازنده فرهنگ و آیین ناب مازندرانی است.

خبرگزاری فارس: پای صحبت نوروزخوانان مازندرانی / وقتی موسیقی و شعر فرهنگ می‌سازند

به گزارش خبرگزاری فارس از بهشهر دومین جشنواره نوروزخوانی این شهرستان از روز یکشنبه 21 اسفند میزبان 28 نوروزخوان برتر مازندران از شهرهای نور، آمل، ساری، نکا، بهشهر، جویبار و بابل است و حضور آنها در آستانه نوروز نویدبخش سالی پر از شادی و برکت است.

امروز پای صحبت این قاصدان بهاری نشستیم تا از سن و سال، سابقه کار و فعالیت‌هایشان بگویند.

آنها که با نوای سورنا، قَره‌نی، طبل، تمبک و با پوششی از چغا، کلاه نمدی، کال چرم و شِله اصالت را هدیه می‌دهند.

کاظم صالحی با کوله‌باری از تجربه از شهرستان نور آمده 65 سال دارد و 20 سال است که نوروز‌خوانی می‌کند.

وی از فراموش شدن این سنت اصیل مازندرانی در برهه‌ای از زمان و احیای دوباره آن گفت و اینکه اگر هنرهای اصیل، نسل به نسل منتقل نشوند هویت و اصالتی برای آیندگان نخواهد ماند.

صالحی آمدن بهار را اینگونه مژده داد: باد بهارون بیمو، نوروز سلطون بیمو، عید بزرگون بیمو، گل در گلستون بیمو ...

محمد گل به گل قربان نامت،‌ علی شیر خدا قنبر غلامت ...

گروه «خِش‌نوا» از بابل با یک تیم سه نفره آمد و پیشکسوت آنها مهران اسماعیل‌تبار با 70 سال سن و 40 سال سابقه آوازخوانی و نوروزخوانی است.

یکی دیگر از نوروزخوانان مازندرانیِ اهل بابل، منوچهر اسماعیل‌تبار برادر مهران است و 58 سال سن و 15 سال سابقه نوروزخوانی دارد.

این دو برادر در مراسم‌های مختلف حضور دارند و با زبان و موسیقی محلی مازندرانی گرمی بخش محافل هستند.

آنها از اینکه دل مردم را شاد می‌کنند بسیار خوشحال هستند و امیدوارند که سال‌های سال برای مردم بخوانند و این هنر را به نسل‌های امروز و فردا انتقال دهند.

احمد رضانژاد دیگر نوروزخوان بابلی است، 44 سال سن و 25 سال سابقه آواز‌خوانی دارد.

وی از نخستین اجراهای نوروزخوانی پس از انقلاب در بابل گفت که مردم با شور و هیجان خاصی از برنامه‌های نوروزخوانان استقبال می‌کردند.

رضانژاد از خاطرات کودکی و علاقه خود به نوروزخوانی گفت و اینکه یک بار چند نوروزخوان به روستای آنها آمده بودند او هم با آنها به روستاهای اطراف رفت و خانواده‌اش همه جا را جستجو کردند تا بالاخره او را همراه نوروزخوانان یافتند.

دیگر گروهی که در جشنواره نوروزخوانی مازندران حضور دارد، «گروه وَنوشه» از خانه هنر نکا به سرپرستی استاد محمدصادق اسحاقی‌گرجی است.

اسحاقی‌گرجی 52 ساله و اهل روستای گرجی محله بهشهر است و بیش از 30 سال موسیقی محلی و نوروزخوانی کار می‌کند، موسیقی را با تشویق عموی خود و در کنار اساتیدی چون محمدرضا اسحاقی و سیامک بنایی فرا گرفت.

این هنرمند و استاد برجسته موسیقی استان 10 سال است که آموزشگاه موسیقی دایر کرده و آهنگ‌هایی همچون «گندم سِما»، «تِلاوَنگ سحر» و «چَپون مِقوم » را برای صدا وسیما اجرا کرده است که گاه گاهی از شبکه‌های سراسری پخش می‌شود و بیانگر موسیقی ناب و اصیل مازندرانی است.

وی که نویسنده مقالات و کتابی در زمینه هنر موسیقی و محلی است، درباره فعالیت‌های گروه ونوشه گفت: گروه ما هشت نفره است و تاکنون در جشنواره‌های مختلفی مانند کارآفرینان قزوین، امام رضا(ع)، ماه، فجر و تیرنگ رتبه‌های نخست را به دست آوردیم.

اسحاقی هدف از اجرای برنامه‌های نوروزخوانی را حفظ، اشاعه و احیای موسیقی محلی، برپا داشتن سنت، آداب و آیین‌های مردم این سرزمین به ویژه مردم گیلان و مازندران برشمرد.

وی تصریح کرد: نوروزخوانی شامل دو بخش «درآمد» و «نواجش» است که در قسمت درآمد از امامان گفته می‌شود و در نواجش از اهل خانه.

اسحاقی‌گرجی آمدن بهار را اینگونه توصیف کرد: ز بسم الله بهورم من خداره، یگانه خالق آل‌عبا ره، همون دین محمد برقراره، علی در خدمت پروردگاره

بهاره آی بهاره آی بهاره، ونوشه مشتلوق چیّ بهاره...

امام اولین خوانم علی ره، شَهِ کشور امیرالمومنین ره

شه کشور علی آن شاه مردان، مناجات مرا پیش خدا کن...

ابراهیم احمدی از نوروزخوانان گروه وَنوشه است که 45 سال دارد و بیش از 20 سال است که موسیقی کار می‌کند، یکی از سنتورنوازان خوب استان است و از اینکه در کنار اسحاقی‌گرجی کار می‌کند لذت می‌برد.

معین وکیلی از اعضای همین گروه است، دو تار و سازهای کلاسیک می‌نوازد، 26 سال دارد با سابقه‌ای 17 ساله، ساکن روستای اترب نکا است و 10 سال می‌شود که در کنار آقای اسحاقی کار می‌کند و از این بابت هم خیلی خوشحال است و هم افتخارم می‌کند که تجربه‌های زیادی را در موسیقی محلی کسب کرده است.

سبحان کریمی هم از نوازنده‌های خوب گروه وَنوشه است، ساز بادی می‌نوازد و 26 سال دارد و شش سال است که به طور حرفه‌ای کار می‌کند.

آنطور که می‌گوید در کنار اساتید کسب تجربه می‌کند و دوست دارد کارش را ادامه دهد و با فعالیتی که دارد ارتباط خوبی بین نسل جدید و قدیم برقرار کند و سنت‌ها و آداب را به جامعه بشناساند.

پس از گروه ونوشه به سراغ گروهی رفتیم که از شهرستان جویبار آمده بودند.

پیشکسوت این گروه، حسین مظفری سوادکوهی است که 50 سال دارد، پنج سال است که به طور ویژه نوروزخوانی می‌کند اما سابقه آوازخوانی و مداحی او بیش از 20 سال است.

مظفری از اینکه توانسته با گروه خود سهم مهمی در احیای موسیقی محلی مازندرانی داشته باشد بسیار خوشحال است.

وی از اعتقاد مردم برای دعوت از نوروزخوانان به منزل برای داشتن سالی پر از برکت و معنویت گفت و این چنین زمزمه کرد:

بنا گویم امام اولین ره، شه جهان امیرالمومنین ره

صد سلام و سی علیک، صاحب خانه سلام علیک، امه سلام ره بی علیک

امه سلام جواب دارنه، قیامت حساب دارنه

چه پیر بوّه چه جوون، مَلِک ورنه آسمون

علی آن شاه اولیا، امام حسن مجتبی، گل و گلدسّه طِلا، بوّه تِه پشت و پناه

محمدحسن باغبانی دیگر نوروزخوان جویباری است که 45 سال دارد و 30 سال است که آواز کار می‌کند و حدود چهار سال است که با نوروزخوانان همراه شده و از این کار لذت می‌برد.

علی نظری هم یکی از خواننده‌های پیشکسوت استان است با سابقه‌ای 30 ساله در کار آواز و سابقه‌ای 21 ساله در نوروزخوانی.

او با همکارش محمدحسن باغبانی در گروهی به نام « طالبا» فعالیت دارد و هماهنگی، دوستی و همکاری خوبی بین آنها وجود دارد.

دیگر نوروزخوان مازندرانی اهل جویبار، احمد اکبری است، او 48 سال دارد و حدود شش سالی می‌شود که پا به عرصه نوروزخوانی گذاشته و علاوه بر آن 30 سال است که مداحی می‌کند.

اکبری از اینکه می‌تواند به همراه گروهش دل مردم را شاد کند خدا را شاکر است و امیدوار است فرهنگ و موسیقی اصیل مازندرانی هیچ وقت رو به فراموشی نرود.

نوروزخوانان ساری با  سه گروه به جشنواره نوروزخوانی در بهشهر آمدند که با یکی از این گروه‌ها یعنی گروه« نجما» به گفت‌وگو نشستیم.

پیشکسوت این گروه، رمضان کریمی با 62 سال سن و 50 سال سابقه کار در موسیقی و آوازهای محلی است.

او در زمره آوازخوانان و نوروزخوانان قدیمی مازندران قرار دارد که از نوجوانی پا به عرصه موسیقی و آوازخوانی گذاشت.

کریمی از استقبال گرم مردم بهشهر ابراز رضایت کرد و از اینکه در شادی مردم شهرها و روستاها سهم دارد، خوشحال است.

حسین مشمولی دیگر نوروزخوان مرکز استان است و 55 سال دارد و 40 سال است که در نوروزخوانی و آوازخوانی حرفی برای گفتن دارد.

مشمولی هم خدا را شکر می‌کند که به همراه دوستانش پیام‌آور شادی برای هم استانی‌های خود است و امیدوار است هیچ وقت سنت و فرهنگ در گیر و دار زندگی ماشینی فراموش نشود.

اکبر خوشی هم از ساری آمده، 45 سال دارد و 30 سالی می‌شود که نوروزخوانی می‌کند، او معتقد است اگر نوروزخوانی نسل به نسل منتقل شود دیگر نگران فراموش شدن این هنر اصیل مازندرانی نیستیم.

گروه « پیرگان» با شرکت قربان صادقی، زلف‌علی کاشی، جلیل صادقی و احمد رجبی همچنین گروه« آیین» با شرکت علی عظیمی، مصطفی عظیمی و کاظم صالحی دیگر نوروزخوانان مرکز استان هستند که فرصت مصاحبه با آنها را نیافتیم.

اما گفت‌وگوی آخر را با محمدرضا اسحاقی داشتیم، او اهل روستای گرجی محله بهشهر است، استاد به تمام معنایی که آوازه او تا آن سوی مرزها رفته، 62 سال دارد و از 11 سالگی پا به عرصه موسیقی و آواز گذاشت.

اجراهای خوب و فراموش نشدنی اسحاقی در ترکمنستان را خیلی‌ها شنیده‌اند.

او مجوز تاسیس آموزشگاه موسیقی مقامی را از امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گرفته و به زودی فعالیت‌های خود را آغاز می‌کند.

احیا و حفظ موسیقی اصیل مازندرانی و پرورش استعدادهای نهفته در دامان جامعه‌ای که به خاطر ماشینی شدن هر لحظه امکان فراموشی سنت‌ها در آن می‌رود همچنین انتقال این هنر ارزنده بومی و محلی از اهداف اسحاقی برای تاسیس آموزشگاه موسیقی مقامی است.

لازم به ذکر است موسیقی مقامی نوعی موسیقی ضربی و ریتمیک است که در آن اشعار عاشقانه، عارفانه، تصنیف، طنز و حماسی خوانده می‌شود.

گفت‌گوی ما با برخی گروه‌های نوروزخوانی شرکت‌کننده در جشنواره نوروزخوانی مازندران در بهشهر به پایان رسید.

امروز پنج‌شنبه 25 اسفند روز اختتامیه و تقدیر از گروه‌های برتر است که برای برگزاری آن از مسئولان ارشد استان در حوزه فرهنگ و هنر، مسئولان شهرستانی همچنین هنرمندان و مردم شهرستان دعوت شده است.

این برنامه ساعت 18 در مجتمع فرهنگی هنری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان بهشهر واقع در خیابان شهید مطهری(فرودگاه سابق) آغاز می‌شود.

------------------------

گزارش از آزاده بابانژاد

انتهای پیام/ش10/چ3000