حقوقدان افغان در گفت‌وگو با فارس بررسی کرد
برخی نکات حساس و جنجال برانگیز پیمان استراتژیک کابل - واشنگتن

خبرگزاری فارس: در پیمان استراتژیک کابل - واشنگتن نکات حساس و جنجال‌برانگیزی مانند "حق دفاع مشروع" وجود دارد که مقامات آمریکایی با فضاسازی علیه مقامات افغانستان در تلاش هستند از این فرصت‌ها استفاده کنند.

خبرگزاری فارس: برخی نکات حساس و جنجال برانگیز پیمان استراتژیک کابل - واشنگتن

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کابل، در این  اواخر مقامات غربی و آمریکایی گزارش‎هایی را منتشر کردند که در آن از قاچاق مواد مخدر توسط نیروی هوایی افغانستان سخن به میان آمده بود.

به دنبال آن که اعضای کنگره آمریکا که در حقیقت سیاست خارجی این کشور را رقم می‏زنند، خواستار تشکیل یک هیئت حقیقت‌یاب به منظور بررسی کمک‎های مالی آمریکا به افغانستان شد.

این مسایل پس از آن مطرح می‎شود که هتک حرمت قرآن کریم توسط نظامیان آمریکایی در پایگاه نظامی بگرام دیدگاه مردم این کشور را نسبت به نیت آمریکایی‌ها از حضور در افغانستان تغییر داد و دورنمایی متفاوت از گذشته برای مردم این کشور به تصویر کشید که به طور قطع در نهایت بر امضای این پیمان تأثیر گذار است.

صاحب نظران افغان بر این باورند که منافع آمریکا در افغانستان و انعکاس آن در پیمان استراتژیک و مقاومت دولت این کشور در مقابل خواسته‌های آمریکا باعث شده که کشورهای غربی به خصوص آمریکا دست به چنین اقداماتی بزنند.

رسانه‏های غربی به دنبال تخریب مقامات افغان

3 سال قبل زمانی که حامد کرزی عملکرد نظامیان ناتو در افغانستان را به باد انتقاد گرفت، رسانه‎های غربی همواره علیه مقامات افغانی به خصوص رئیس جمهور این کشور دست به تبلیغات گسترده‌ای زدند.

"عبدالستار سعادت" در گفت‎وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در کابل، اظهار داشت: کرزی زمانی به عنوان بهترین رهبر و شخصیت ملی افغانستان از سوی مقامات غربی و آمریکا تمجید ‎می‌شد، اما زمانی که وی از حملات هوایی و عملیات‌های شبانه نظامیان خارجی انتقاد کرد نظر رسانه‎های غربی در رابطه با وی تغییر کرد و این تا به امروز ادامه دارد.

وی با بیان این که زمانی که کرزی مدیری با تجربه و کار آزموده نبود، آمریکایی‎ها وی را با تجربه و کار آزموده می‏خواندند، گفت: اما زمانی که کرزی منافع کلان افغانستان را معیار دوستی با کشورهای خارجی قرار داد و خواست به عنوان یک رئیس جمهور به نمایندگی از افغان‌ها مطرح باشد، آمریکا منافع خود را در خطر دید و او را مدیر و رهبری خواند.

این کارشناس افغان در ادامه تأکید کرد: کرزی مقاوم ترین فردی است که با در نظر گرفتن منافع ملی افغانستان تاکنون به خواسته‏‎ کشورهای خارجی که خلاف منافع ملی افغانستان است، پاسخ مثبت نداده است.

امضای پیمان استراتژیک تا مرز تهدید کرزی پیش رفت

سعادت اظهار داشت: مسئله امضای پیمان استراتژیک با آمریکا، تا مرز تهدید کرزی از سوی آمریکا پیش‎رفت.

وی با اشاره به این که آمریکا می‎داند که اگر از حمله اسرائیل به ایران حمایت کند، حساسیت‎ کشورهای منطقه مانند  روسیه، چین و ایران را برمی‌انگیزد، افزود: در صورتی که این حمله اتفاق بیفتد، پیمان استراتژیک به هیچ وجه قابل امضا نخواهد بود و حضور آمریکا در منطقه غیر قابل تحمل است.

این حقوقدان افغان با بیان این که آمریکا فشار خود را به رئیس جمهور افغانستان افزایش داده است، گفت: از سوی دیگر طرف افغانی در این مذاکرات خواسته‏هایی دارد که آمریکا به دلیل تعدیل و کاهش این خواسته‎ها فشار‎ها را افزایش داد.

واکنش مردم افغانستان، حادثه قرآن سوزی درسی برای آمریکا

این کارشناس افغان گفت: واکنش مردم افغانستان به حادثه قرآن سوزی، این نگرانی را برای مقامات آمریکایی به وجود آورد که مبادا روزی آنها با توسل به احساسات دینی و اسلامی‌شان در مقابل نظامیان خارجی قیام کنند و بگویند که افغانستان را ترک کنید.

وی با بیان این که با قیام مردم قوه قضائیه، مجریه و مقننه دیگر نمی‏تواند از آمریکا حمایت کند، گفت: به همین دلیل مقامات آمریکایی و اروپایی فشار‏های خود را افزایش داده‌اند تا قبل از این‌ که این مسائل پیش بیاید، پیمان استراتژیک با افغانستان را امضا کنند.

اتهام قاچاق مواد مخدر توسط نیروی هوایی افغانستان

چندی پیش مقامات آمریکایی ادعا کردند که از نیروهای هوایی افغانستان در قاچاق مواد مخدر استفاد می‎شود، ادعایی که مقامات وزارت دفاع افغانستان آن را با قاطعیت رد کردند.

"ظاهر عظیمی" سخنگوی وزارت دفاع افغانستان با رد این ادعا به خبرنگاران، گفت: در هر پرواز وزارت دفاع افغانستان یک خارجی (آمریکایی) حضور دارد و با هماهنگی آنها پروازها انجام می‌شود.

از اظهارات وی چنین بر می‎آید که اگر ارتش ملی افغانستان در چنین فسادی دست داشته باشد، مقامات آمریکایی نیز در آن دخالت دارند، زیرا این پروازها با مشورت و نظارت آنها صورت می‎گیرد.

سئوال اصلی این است که با در نظر گفتن اظهارات سخنگوی وزارت دفاع افغانستان، مقامات آمریکایی در آستانه امضای پیمان استراتژیک با افغانستان و کشمکش‏هایی که بر نحوه امضا و تصویب آن وجود دارد با چه هدفی این اتهام را مطرح می‌کنند.

سعادت معتقد است: مقامات دولت و ارتش افغانستان هیچ‌گاه از تجهیزات هوایی کشور برای قاچاق مواد مخدر استفاده نخواهند کرد، بلکه این ادعا در واکنش به خواست دولت افغانستان مبنی بر تقویت و تجهیز نیروی هوایی صورت گرفته است.

وی گفت: دولت افغانستان از چند سال گذشته بر تجهیز نیروی هوایی این کشور تأکید کرد و این در حالی است که امروز نقطه ضعف دولت افغانستان نیروی هوایی این کشور است.

این کارشناس افغان در ادامه گفت: آمریکا تلاش می‎کند تا این خواسته دولت افغانستان را غیر مشروع جلوه دهد و نیروی هوایی افغانستان را بد نام کند به همین این ادعا را مطرح کرده است.

نقاط حساس و جنجال برانگیز در پیمان استراتژیک با آمریکا

این کارشناس مسائل حقوقی با بیان این که واگذاری مسئولیت زندان بگرام و دیگر زندان‎های خارجی از چالش‎های اصلی امضای پیمان استراتژیک است، گفت: واگذاری مسئولیت این مناطق به دولت افغانستان دستاوردی بزرگ برای تقویت حاکمیت ملی افغانستان به شمار می‎رود.

سعادت تصریح کرد: عملیات‎های شبانه چالش دوم در راه امضای پیمان استراتژیک است که توسط نظامیان خارجی انجام می‌شود، با این حال دولت افغانستان تلاش می‌کند تا آمریکا را وادار کند که انجام این عملیات را به نیروهای بومی افغان واگذار شود.

وی تأکید کرد: این بخش مهمی در پیمان استراتژیک است و در صورتی که محقق شود، استقلال عمل دولت افغانستان و تسلط آنها بر این منطقه افزایش خواهد یافت.

دفاع مشروع، امری سرنوشت‎ساز در پیمان استراتژیک

سعادت "دفاع مشروع" و شرایط قرارداد را از دیگر مسائل پیش رو در این رابطه دانست و ادامه داد: مردم افغانستان با قراردادهایی که منافع ملی و حاکمیت این کشور را زیر سئوال می‌برد، مخالف هستند.

این حقوق‏دان افغان، با بیان این که زمانی که رئیس جمهور آمریکا این پیمان را امضا می‌کند، حق فسخ آن ‎را هم خواهد داشت، گفت: وی همچنین می‌تواند در سخت‎ترین شرایط افغانستان را رها کند و هم پیمان شدن افغانستان با آمریکا پس از امضای پیمان استراتژیک، برای این کشور مشکل ساز خواهد بود.

دفاع مشروع در حقوق داخلی

این کارشناس افغان در ادامه در رابطه با دفاع مشروع، خاطرنشان کرد: دفاع مشروع در حقوق داخلی به این معنا است که اگر کسی به شما حمله کرد، شما نیز می‎توانید در دفاع از خود به مقابله به مثل بپردازید، نه بیشتر از آن و تا دفع خطر اجازه دارید.

وی در ادامه اظهار داشت: مسئله‌ای که دولت افغانستان در رابطه با پیمان استراتژیک بر روی آن تأکید دارد این است که بعد از سال 2014 نظامیان خارجی حق هیچگونه حمله نظامی و دستگیری مردم افغانستان را ندارند، مگر در حالت دفاع مشروع.

حقوق‌دان افغان افزود: مشکلی که در این رابطه وجود دارد این است که خارجی‌ها از دفاع مشروع سوء استفاده می‌کنند و یا تفسیری متفاوت مطابق با میل خود از این حق استفاده می‌کنند.

این حقوق‎دان افغان با اشاره به این که مردم افغانستان مردمی مذهبی و سنتی هستند و از سویی نظامیان خارجی نیز به حساسیت‎های مردم همواره دامن می‎زنند، افزود: با در نظر گرفتن این مسئله اگر از روستایی به سوی آنان شلیک شود، آنان با استفاده از اصل دفاع مشروع این روستا را ویران خواهند کرد که این با اصل دفاع مشروع در حقوق داخلی در تضاد است.

دفاع مشروع در حقوق بین الملل و تفسیر سیاسی از آن

سعادت در ادامه افزود: دفاع مشروع در حقوق بین‎الملل متفاوت با حقوق داخلی و مسائل کشورهای همسایه افغانستان  و منطقه است، زیرا در حقوق بین‏الملل دفاع مشروع تنها به منظور دفع خطر نیست، بلکه یک کشور می‎تواند به منظور دفع خطری که احساس می‎کند به کشور دیگر حمله کند.

وی ادامه داد: مطابق ماده 54 منشور سازمان ملل و دفاع مشروع، آمریکا حمله خود را به افغانستان توجیه کند و باعث شکست القاعده و طالبان شود آنها همچنین توانستند، رهبر القاعده را بکشند.

این کارشناس افغان تأکید کرد: به اعتقاد آمریکایی‎ها هنوز هم خطر دفع نشده و می‎تواند با تفسیر از دفاع مشروع حضور دراز مدت خود را در افغانستان توجیه کند.  

کارشناس حقوقی افغان افزود: به این‎ ترتیب بر اساس حقوق بین‏الملل، یک کشور می‏تواند به نام دفاع مشروع به کشور دیگر حمله کنند.

سعادت اظهار داشت: در پیمانی که قرار است میان کابل- واشنگتن امضا شود، آمده است آمریکا جز در حالت دفاع مشروع اجازه ندارد از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری به خصوص همسایگان افغانستان استفاده کند.

این کارشناس حقوقی افغان با بیان این که مشکل اصلی این است که تفاسیر متفاوت از دفاع مشروع وجود دارد، گفت: اگر در یک کشور منافع آمریکا زیر سئوال برود، آیا آنان به نام دفاع مشروع می‏توانند از خاک افغانستان استفاده کنند در این کشور مداخله اطلاعاتی کنند؟

حق کاپیتولاسیون و پیمان  استراتژیک

ادامه کشتار غیرنظامیان افغان در 10 سال گذشته توسط نظامیان آمریکایی و عدم واکنش مقامات نظامی آمریکا در جلوگیری از این اقدامات نگرانی شدید مردم افغانستان را نسبت به سرنوشت آینده خود با حضور نظامیان آمریکایی در این خاک برانگیخته است.

عدم مجازات نظامیان آمریکایی که مرتکب جرایم غیر انسانی در افغانستان شده‌اند که اگر هم مجازات شدند، غیرشفاف و نمادین بوده از مسائل مهم دیگری است که باعث نگرانی مردم افغانستان و ادامه تکرار جنایات‌ها از سوی نظامیان خارجی در افغانستان شده است.

اکنون این سئوال نزد مردم افغانستان مطرح است که در صورت امضای پیمان استراتژیک و حضور بلند مدت آمریکا در افغانستان چه ضمانت برای عدم تکرار این جنایت‌ها در افغانستان وجود دارد.

"محمد علم ایزدیار" معاون مجلس سنای افغانستان، در گفت‎وگو با فارس، اظهار داشت: بر اساس اطلاعاتی که در دست است، مسئله محاکمه متجاوزان خارجی مسئله‌ای جنجال برانگیز در پیمان استراتژیک است.

وی با بیان این که دولت افغانستان در تلاش است تا محاکمه نظامیان خارجی خاطی را به دادگاه‌های داخلی این کشور بسپارد، گفت: مسئله مجازات نظامیان خارجی در صورتی که مرتکب جرم شوند از مسایل مهمی است که باید دولت افغانستان روی آن تعامل کند.

تضاد منافع خطری برای افغانستان و کشورهای همسایه

معاون اول مجلس سنای افغانستان با اشاره به فشارهای آمریکا و رسانه‏های غربی به دولت افغانستان موثر نبوده و نیست، افزود: عدم همکاری صادقانه کشورهای منطقه با افغانستان این کشور را مجبور کرده است که به دامن آمریکا پناه ببرند.

این کارشناس افغان، افزود: تضاد منافع کشورهای همسایه از مشکلاتی است که به بحران افغانستان دامن زده و زمینه همگرایی منطقه‌ای را از بین برده در عوض زمینه دخالت کشورهای خارجی را فراهم نیز فراهم کرده است.

انتهای پیام/م